Iedereen in de evenementenbranche kent de frustratie: je zit om stipt 10:00 uur klaar voor tickets van een grote show in de Johan Cruijff ArenA of de Ziggo Dome, en binnen drie seconden is alles uitverkocht. De boosdoeners zijn vrijwel altijd geautomatiseerde opkopers en bots die de markt verzieken. Sam Altman, de man die we vooral kennen van OpenAI, denkt met zijn startup Tools for Humanity de heilige graal in handen te hebben om deze digitale zwarthandel te stoppen. De oplossing klinkt als sciencefiction, maar is verrassend pragmatisch: bewijzen dat je mens bent via een irisscan.

Fysiek bewijs in een door bots gedomineerde markt

Het concept draait om de zogeheten 'World ID', een digitaal paspoort dat lokaal op je smartphone wordt opgeslagen. Door je ogen en gezicht te laten scannen bij een fysieke bol (de 'orb'), creëer je een cryptografisch bewijs van je menselijkheid. Met de kersverse 'Concert Kit' kunnen artiesten en evenementenorganisatoren dit systeem nu inzetten bij de kaartverkoop.

In de praktijk betekent dit dat een artiest een specifiek deel van de zaal exclusief kan reserveren voor geverifieerde mensen. Deze groep krijgt vervolgens een unieke code waarmee ze via bekende platforms zoals Ticketmaster of Eventbrite hun aankoop kunnen afronden. Omdat bots geen irisscan kunnen overleggen, worden ze effectief buitenspel gezet. Wereldster Bruno Mars is een van de eersten die deze technologie gaat testen tijdens zijn aankomende tournee.

Van de festivalweide naar de bestuurskamer

De technologie beperkt zich overigens allang niet meer tot de entertainmentindustrie. Waar we in Nederland steeds vaker waarschuwen voor de gevaren van deepfakes en identiteitsfraude in het bedrijfsleven, springen partijen als Zoom en DocuSign nu ook op de World ID-trein. Voor ondernemers biedt dit een extra beveiligingslaag: je weet 100% zeker dat de persoon die digitaal een miljoenencontract tekent of inbelt bij een aandeelhoudersvergadering, een echt mens is en geen AI-kloon. Ook datingapp Tinder rolt de verificatie wereldwijd uit om nepprofielen en catfishing de kop in te drukken.

De Europese privacypuzzel

Natuurlijk roept het scannen van biometrische gegevens direct vragen op, zeker binnen de strenge kaders van de Europese AVG-wetgeving. Het idee van een techmiljardair die wereldwijd irisscans verzamelt, stuit op weerstand. Toch vergelijkt het bedrijf deze scepsis met de introductie van Apple's FaceID jaren geleden. Destijds vonden we het ook een eng idee om ons gezicht aan een telefoon toe te vertrouwen, inmiddels is het de standaard. Bovendien blijft het gebruik optioneel: wie de scan weigert, mist simpelweg de voordelen van de voorrangsrij. Voor wie geen 'orb' in de buurt heeft, komt er overigens een lichtere verificatie via een reguliere selfie beschikbaar in een nieuwe, losstaande app.

Wat betekent dit voor de Nederlandse e-commerce?

Als ondernemer in de e-commerce en telecom kijk ik met bovengemiddelde interesse naar deze ontwikkeling. Bots zijn niet alleen een probleem bij concertkaartjes; ze teisteren ook webshops bij de lancering van exclusieve sneakers, limited edition elektronica of zelfs bij het massaal aanmaken van nepaccounts voor welkomstkortingen.

De eeuwige strijd in online retail gaat tussen veiligheid en conversie. Elke extra stap in het afrekenproces kost je klanten. Maar als we toe kunnen werken naar een decentraal, frictieloos 'bewijs van menselijkheid' dat met één druk op de knop werkt, verandert dat de spelregels voor fraudepreventie en klantcontact compleet. Het elimineert de noodzaak voor irritante CAPTCHA's en dure fraudedetectiesoftware. Of de Nederlandse consument bereid is om daarvoor in de rij te gaan staan bij een zilveren bol, zal de komende jaren moeten blijken. Maar dat de scheidslijn tussen mens en machine in onze digitale winkelstraten harder getrokken moet worden, is een absolute zekerheid.