Als online ondernemer weet je: de spelregels op het internet veranderen razendsnel. Waar we vroeger het web zagen als een vrijplaats voor handel en communicatie, bepalen techgiganten tegenwoordig wat wel en niet zichtbaar is. Maar wie stuurt die techgiganten eigenlijk aan? In de Verenigde Staten is er momenteel een felle politieke strijd gaande over precies die vraag, en de uitkomst daarvan is een belangrijke spiegel voor hoe wij in Europa met digitale vrijheid omgaan.

De politieke spagaat rondom platformvrijheid

In Washington hebben twee senatoren uit tegenovergestelde politieke kampen – de Republikein Ted Cruz en de Democraat Ron Wyden – verrassend genoeg de handen ineengeslagen. Met de introductie van de zogeheten JAWBONE Act willen zij een halt toeroepen aan overheidsbemoeienis bij techbedrijven. Het doel van de wet is simpel: voorkomen dat overheidsinstanties in het geheim druk uitoefenen op platforms om specifieke content of gebruikers te verwijderen.

Het ironische aan deze samenwerking is dat beide heren een compleet andere motivatie hebben. Waar de één ervan overtuigd is dat conservatieve stemmen stelselmatig worden gedempt, stelt de ander juist dat progressieve geluiden onterecht worden gefilterd. Toch zijn ze het over de kern eens: de overheid mag niet op de stoel van de moderator gaan zitten.

De Europese realiteit: Strakke teugels en miljardenboetes

Voor ons als Nederlandse ondernemers klinkt dit Amerikaanse debat misschien als een ver-van-mijn-bed-show, maar niets is minder waar. Kijk naar onze eigen Europese markt. Met de invoering van de Digital Services Act (DSA) heeft de Europese Unie juist een tegenovergestelde route gekozen. In plaats van de overheid op afstand te houden, verplicht Brussel grote techbedrijven om proactief in te grijpen bij 'schadelijke' content. Doen ze dit niet, dan riskeren ze boetes die in de miljarden euro's kunnen lopen.

Hoewel de DSA is ontworpen om consumenten te beschermen en illegale handel aan te pakken, creëert het ook een grijs gebied. Wanneer slaat het bestrijden van desinformatie om in censuur? Platforms kiezen eieren voor hun geld en stellen hun algoritmes steeds strenger af. Liever een bericht te veel verwijderd, dan een torenhoge boete uit Brussel.

Wat betekent dit voor jouw webshop of telecombedrijf?

Deze verschuiving raakt de kern van e-commerce en digitale marketing. Als algoritmes overgevoelig worden afgesteld door politieke druk, loop je als ondernemer het risico dat jouw legitieme advertenties, scherpe marketingcampagnes of zelfs eerlijke klantreviews onterecht worden gefilterd. Een onschuldige productbeschrijving of een stevig opiniestuk op je zakelijke blog kan zomaar worden gemarkeerd als 'ongepast'.

Daarnaast zien we in de telecomsector dat de roep om encryptie en privacy steeds vaker botst met de wens van overheden om mee te kijken. Klantcontact moet veilig en vertrouwelijk zijn, maar de grens tussen databeveiliging en controle wordt steeds dunner.

Bouw je eigen digitale fundament

De belangrijkste les die we uit deze ontwikkelingen kunnen trekken, is dat afhankelijkheid van grote techplatforms een enorm bedrijfsrisico is. Of de censuur nu vanuit de overheid komt of doordat platforms hun eigen straatje schoonvegen uit angst voor claims; je hebt er geen controle over.

Zorg er daarom voor dat je als ondernemer investeert in kanalen die je zélf bezit. Bouw een robuuste e-maillijst op, investeer in een ijzersterke eigen webshop en zorg voor direct, ongefilterd klantcontact. Automatisering en slimme CRM-software kunnen je helpen om die eigen kanalen efficiënter te beheren, zonder dat je overgeleverd bent aan de grillen van een algoritme of een overheid die over de schouder van Big Tech meekijkt. Alleen zo behoud je de regie over je eigen digitale voordeur.