De grens tussen innovatieve technologie en regelrechte inbreuk op de privacy wordt steeds dunner. Waar we een paar jaar geleden nog lacherig deden over de opvallende en onhandige Google Glass, zien de slimme brillen van tegenwoordig eruit als een alledaags montuur. De samenwerking tussen Meta en bekende brillenmerken heeft geresulteerd in een product dat naadloos in het straatbeeld past. Maar die onopvallendheid heeft een donkere keerzijde: het stiekem filmen van onwetende voorbijgangers. Meta heeft nu besloten hard in te grijpen en deelt permanente bans uit op Instagram voor gebruikers die zich schuldig maken aan dit soort ongewenst gedrag.
Streep door privacyschending
Het grote probleem met de huidige generatie slimme brillen is dat de ingebouwde camera's vrijwel onzichtbaar zijn. Hoewel er een klein LED-lampje gaat branden zodra er wordt opgenomen, valt dit in de praktijk – zeker in een drukke winkelstraat of bij fel zonlicht – nauwelijks op. Dit heeft geleid tot een stroom aan video's op sociale media waarbij mensen zonder hun medeweten, en vaak in ongemakkelijke situaties, worden vastgelegd.
Meta trekt nu eindelijk een grens. Gebruikers die de brillen inzetten voor intimidatie of het maken van ongepaste, stiekeme beelden, verliezen per direct hun toegang tot Instagram. Door de distributiekanalen van deze contentmakers af te sluiten, pakt het techbedrijf het probleem bij de wortel aan. Zonder platform is er immers geen publiek, en verdwijnt voor veel van deze overtreders de motivatie om de beelden überhaupt te maken.
De keiharde realiteit van de AVG
Kijken we naar de Nederlandse en Europese markt, dan is deze stap van Meta niet meer dan logisch. Sterker nog, het is een noodzakelijke inhaalslag om te voldoen aan de maatschappelijke normen rondom privacy. Binnen de kaders van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is het ongevraagd filmen en publiceren van individuen een absoluut mijnenveld.
Waar de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) torenhoge boetes kan uitdelen aan bedrijven die de fout in gaan, is de handhaving bij particulieren vaak een grijs gebied. Toch is de wetgeving helder: zodra je beelden van anderen publiceert op een openbaar platform met een aanzienlijk bereik, val je buiten de zogenaamde 'huishoudelijke exceptie'. Dat Meta nu zelf de rol van handhaver op zich neemt, voorkomt waarschijnlijk dat Europese toezichthouders de verkoop van dergelijke wearables in de toekomst aan banden leggen.
Impact op de winkelvloer en klantcontact
Voor ons als ondernemers in de e-commerce en retail roept deze ontwikkeling belangrijke vragen op. De grens tussen online en offline vervaagt in een omnichannel strategie. Wat doe je als een klant met een slimme bril jouw fysieke winkel of afhaalpunt binnenstapt? Je medewerkers hebben recht op een veilige werkplek, zonder de constante dreiging dat hun interacties stiekem worden gefilmd en online belanden.
Hetzelfde geldt voor de logistieke kant van onze sector. Pakketbezorgers staan dagelijks aan de deuren van consumenten en kunnen ongewild het onderwerp worden van verborgen opnames. Het is essentieel dat we als werkgevers duidelijke protocollen opstellen. Net zoals we huisregels hebben voor het gebruik van smartphones op de winkelvloer of het ophangen van beveiligingscamera's, moeten we nadenken over beleid rondom wearables.
Technologie biedt fantastische kansen voor automatisering en efficiëntie, maar mag nooit ten koste gaan van de basisrechten van ons personeel en onze klanten. Dat grote techreuzen nu zelf verantwoordelijkheid nemen voor de uitwassen van hun hardware, is een positief signaal. Het herinnert ons er echter ook aan dat we als ondernemers proactief moeten blijven meebewegen met deze digitale realiteit.